สวัสดีค่ะทุกคน~ มีใครกำลังเจอปัญหาปวดหัวเกี่ยวกับเรื่องฟันอยู่บ้างไหมคะ? โดยเฉพาะปัญหา “ฟันหักเหลือแต่ตอ” ไม่ว่าจะเกิดจากอุบัติเหตุ ฟันผุเรื้อรังจนเนื้อฟันกร่อนหายไปหมด หรือเคี้ยวของแข็งจนฟันแตกเปรี้ยง! พอส่องกระจกดูแล้วเห็นตอฟันโผล่มานิดเดียว หลายคนคงเริ่มจิตตกแล้วใช่ไหมคะว่า “แบบนี้จะต่อหัวฟันขึ้นมาใหม่ได้ไหม?” หรือ “จบกัน… ต้องถอนทิ้งอย่างเดียวเลยหรือเปล่า?”
วันนี้คุณหมอจะมาเล่าให้ฟังแบบเข้าใจง่าย ๆ สไตล์เพื่อนสาวเม้าท์มอยกันค่ะ ใครที่กำลังมองหาแนวทาง รักษาฟันหักเหลือแต่ตอ อุบล มาเก็บข้อมูลตรงนี้ไปพร้อมกันเลยค่ะ!
ฟันหักเหลือแต่ตอ ต่อหัวฟันขึ้นมาใหม่ได้ไหม?
หลายคนเสียดายรากฟันธรรมชาติ ไม่อยากโดนถอนฟัน ก็เลยสงสัยว่า “หมอคะ… ในเมื่อรากฟันยังอยู่ เราใส่เดือยฟันแล้วต่อหัวฟันขึ้นมาใหม่ใหม่อยู่สวยๆ เหมือนเดิมไม่ได้เหรอ?”
คำตอบคือ “ในทางเทคนิคทำได้ค่ะ แต่หมอไม่แนะนำ และไม่การันตีว่าจะใช้งานได้นานค่ะ”
ทำไมการต่อหัวฟันบนตอฟันที่เหลือแต่ารากถึงไม่คุ้ม?
- ไม่มีเนื้อฟันให้ยึดเกาะ: การจะทำครอบฟันได้ ปัจจัยสำคัญคือต้องมีเนื้อฟันจริงเหลืออยู่พอสมควร หากเหลือแต่ราก คุณหมอจะต้องใส่ เดือยฟัน (เช่น เดือยไฟเบอร์) ลงไปในรูรากฟัน แล้วปูวัสดุอุดสร้างเป็นแกนฟันขึ้นมา
- ฝากชีวิตไว้กับกาวทางทันตกรรม: ทุกขั้นตอน ตั้งแต่เดือยฟัน แกนฟัน จนถึงตัวครอบฟัน ทั้งหมดจะยึดติดกันด้วย กาวทางทันตกรรม ซึ่งกาวเหล่านี้ไม่ได้มีความแรงระดับมหาศาลที่จะรองรับแรงบดเคี้ยวหนัก ๆ ในชีวิตประจำวันได้ค่ะ ทำเสร็จแล้วอาจจะเอาไว้สวย ๆ ได้ แต่พอเอาไปเคี้ยวจริง ไม่นานก็หลุดหรือแตกซ้ำแน่นอน
- เสียเงินซ้ำซ้อน ไม่คุ้มค่า: กระบวนการทำตั้งแต่รักษารากฟัน ใส่เดือย ทำครอบฟัน เบ็ดเสร็จค่าใช้จ่ายพุ่งไปถึง 20,000 – 30,000 บาทต่อซี่ แต่ใช้งานเคี้ยวอาหารจริงไม่ได้ แบบนี้เรียกว่าไม่คุ้มค่าลงทุนสุด ๆ ค่ะ!
แล้วกรณีไหนบ้างที่ยัง “เก็บฟัน” ไว้ได้?
การประเมินว่าฟันซี่ที่แตกหรือหักจะยังเก็บไว้ได้ไหม คุณหมอจะพิจารณาจาก “ปริมาณเนื้อฟันที่เหลืออยู่เหนือขอบเหงือก” เป็นหลักค่ะ
- กรณีที่เก็บฟันได้ (เนื้อฟันเหลือ 1–2 มิลลิเมตรขึ้นไป): หากยังมีเนื้อฟันจริงเหลือพ้นขอบเหงือกขึ้นมาบ้าง คุณหมอสามารถรักษารากฟัน ใส่เดือยฟันเพื่อเพิ่มความแข็งแรง แล้วทำ ครอบฟัน ทับลงไป แบบนี้ฟันจะกลับมาสวยงามและเคี้ยวอาหารได้แข็งแรงใกล้เคียงฟันจริงเลยค่ะ
- กรณีเนื้อฟันเสมอเหงือก หรือต่ำกว่าเหงือกเล็กน้อย: บางกรณีอาจจะต้องทำการผ่าตัดเล็กเพื่อ เพิ่มความสูงของตัวฟัน โดยการตกแต่งขอบเหงือกและแต่งกระดูกรอบ ๆ ลงไปเล็กน้อย เพื่อให้มีพื้นที่เนื้อฟันโผล่ขึ้นมาให้จับครอบฟันได้ แต่ตรงนี้คุณหมอจะต้องประเมินอย่างละเอียดนะคะ เพราะหากตัดกระดูกลงไปมากเกินไป จะทำให้รากฟันเหลือน้อย ฟันอาจจะโยกและรับแรงเคี้ยวไม่ได้อยู่ดีค่ะ
ถ้าเก็บฟันไว้ไม่ได้… ทางออกที่ดีที่สุดคืออะไร?
หากคุณหมอตรวจเช็กสภาพปาก รังสีเอกซเรย์ และประเมินแรงบดเคี้ยวแล้วพบว่าไม่สามารถเก็บฟันไว้ได้ การ “รีบถอนออก” คือทางเลือกที่ดีที่สุดค่ะ เพราะการดันทุรังเก็บไว้จะยิ่งทำให้เกิดการอักเสบ ติดเชื้อ หรือลุกลามไปยังกระดูกรอบข้างได้
หลังจากถอนฟันออกแล้ว ปัจจุบันมีนวัตกรรมทดแทนฟันที่ดีมากๆ ดังนี้ค่ะ:
1. การทำรากฟันเทียม
รากฟันเทียมถือเป็นทางเลือกอันดับ 1 ในปัจจุบันสำหรับคนที่ต้องสูญเสียฟันจริงไปค่ะ เพราะเป็นการฝังไทเทเนียมลงในกระดูกเพื่อแทนรากฟันเดิม แล้วทำครอบฟันสวมทับ
- ข้อดี: สวยงาม แน่นหนา ไม่ต้องกรอตัดแต่งฟันซี่ข้างเคียง และเคี้ยวอาหารได้เป็นธรรมชาติที่สุด
- โปรโมชันพิเศษเรื่องเวลา: หากฟันซี่ที่หักหรือเป็นตอนั้น ไม่มีการติดเชื้อหรือเป็นหนองมาก่อน คุณหมออาจพิจารณา “ถอนฟันพร้อมฝังรากฟันเทียมทันที” ในวันเดียวกันได้เลยค่ะ! ไม่ต้องเจ็บตัวหลายรอบ และไม่ต้องรอกระดูกหายนานหลายเดือนด้วยนะ
2. ฟันปลอมแบบอื่น ๆ
เช่น สะพานฟัน (Dental Bridge) หรือฟันปลอมแบบถอดได้ ซึ่งคุณหมอจะช่วยประเมินตามความเหมาะสมและงบประมาณของคนไข้แต่ละคนค่ะ
อย่าปล่อยทิ้งไว้! ฟันหักเหลือแต่ตอ อันตรายกว่าที่คิด
หลายคนเห็นว่าฟันหักไปแล้ว ไม่ปวด ไม่เจ็บ ก็เลยปล่อยทิ้งไว้เป็นปี ๆ รู้ไหมคะว่านั่นคือความคิดที่อันตรายมาก!
- จากฟันที่พอจะแก้ได้ กลายเป็นต้องถอน: ฟันที่เหลือแต่ตอ หากปล่อยไว้ เศษอาหารจะเข้าไปสะสม เกิดฟันผุลึกลงไปเรื่อย ๆ จนเนื้อฟันที่เคยพอจะทำครอบฟันได้ ผุกร่อนจนไม่เหลือ และต้องจบลงด้วยการถอนทิ้งในที่สุด
- กระทบระบบการบดเคี้ยว: เมื่อฟันซี่นั้นใช้งานไม่ได้ เราจะเปลี่ยนไปเคี้ยวอาหารข้างเดียวโดยไม่รู้ตัว ส่งผลให้ฟันอีกฝั่งทำงานหนักเกินไป และอาจส่งผลต่อข้อต่อขากรรไกรในระยะยาว
- เสี่ยงติดเชื้อเป็นหนอง: ตอฟันที่เปิดอ้าไว้เป็นทางผ่านอย่างดีของแบคทีเรีย อาจก่อให้เกิดตุ่มหนองใต้รากฟัน และอักเสบลุกลามไปยังเนื้อเยื่อรอบข้างได้ค่ะ
สรุป: ปัญหาฟันหักเหลือแต่ตอ แก้ไขได้ อย่าวิตกกังวล!
ถ้าตอนนี้คุณกำลังมีปัญหาฟันแตก ฟันหัก หรือเหลือแต่ตอฟันอยู่ ไม่ต้องกังวลใจไปนะคะ นวัตกรรมทางการแพทย์สมัยใหม่มีทางออกรองรับเสมอ ไม่ว่าจะรักษาเพื่อเก็บฟันจริงไว้ หรือการทดแทนด้วยรากฟันเทียม
สำหรับใครที่กำลังมองหาคลินิกทำฟัน หรือต้องการคำปรึกษาเรื่อง รักษาฟันหักเหลือแต่ตอ อุบล แนะนำให้รีบเข้ามาพบทันตแพทย์เพื่อ X-ray ประเมินสภาพฟันโดยเร็วที่สุดนะคะ ยิ่งมาเร็ว คุณหมอก็ยิ่งมีโอกาสช่วยเซฟฟันธรรมชาติของคุณไว้ได้มากเท่านั้นค่ะ!