เวลาทานอาหารอร่อยๆ แล้วต้องสะดุ้งเพราะรู้สึก “เคี้ยวแล้วเจ็บฟัน” หลายคนมักจะปล่อยผ่าน คิดว่าเดี๋ยวก็หายเอง หรือพยายามเลี่ยงไปเคี้ยวอีกข้างแทน แต่ทราบไหมครับว่า อาการเจ็บเวลาบดเคี้ยวคือสัญญาณเตือนสำคัญจากร่างกายว่าช่องปากของคุณกำลังมีความผิดปกติเกิดขึ้น!
บทความนี้ได้รวบรวมข้อมูลเชิงลึกจากทันตแพทย์ เพื่อสรุปให้คุณเข้าใจง่ายว่า อาการเคี้ยวแล้วเจ็บฟันเกิดจากอะไรได้บ้าง
7 สาเหตุยอดฮิต อาการ “เคี้ยวแล้วเจ็บฟัน” เกิดจากอะไร?
1. วัสดุอุดฟันหรือทำครอบฟันมาแล้ว “ค้ำสูง”
หากคุณเพิ่งไปทำฟัน อุดฟัน หรือทำครอบฟันมาไม่นาน แล้วเริ่มรู้สึกเจ็บเวลาเคี้ยว สาเหตุที่พบบ่อยที่สุดคือ “วัสดุค้ำสูง” เกินไป ทำให้ฟันซีกนั้นรับแรงบดเคี้ยวมากกว่าปกติ เกิดการบาดเจ็บของเยื่อหุ้มปริทันต์รอบรากฟัน
- วิธีแก้ไข: กลับไปให้ทันตแพทย์กรอแต่งปรับระดับวัสดุลง อาการจะค่อยๆ หายไปใน 1–2 สัปดาห์
2. ฟันผุลึกจนทะลุโพรงประสาทฟัน
ฟันผุที่ปล่อยทิ้งไว้นานโดยไม่รักษา จะกัดเซาะลึกจนถึงชั้นเนื้อเยื่อและโพรงประสาทฟัน ทำให้เกิดการอักเสบแพร่กระจายไปที่ปลายรากฟัน เมื่อมีแรงบดเคี้ยวไปกดทับ ก็จะกระตุ้นให้เกิดอาการเจ็บปวดขึ้นมาทันที
3. ฟันร้าว
อาการฟันร้าวเป็นเรื่องที่สังเกตได้ยากด้วยตาเปล่า มักจะมีอาการเจ็บแป๊บขึ้นมาเฉพาะบางจังหวะที่เคี้ยวโดนจุดร้าว หรือรู้สึกเจ็บเมื่อเคี้ยวอาหารแข็ง/เหนียว แต่เวลาเคี้ยวอาหารนุ่มๆ กลับไม่รู้สึกอะไรเลย
4. โรคเหงือกอักเสบและโรคปริทันต์
เมื่อคราบหินปูนสะสมมากๆ จะทำให้เหงือกอักเสบลุกลามลงไปทำลายกระดูกรองรับรากฟัน จนเกิดเป็นถุงหนองหรือเหงือกบวม เมื่อเคี้ยวอาหาร แรงกดจะส่งผ่านไปยังรากฟันและเหงือกที่อักเสบ ทำให้รู้สึกเจ็บระบม
5. ถุงน้ำหรือเนื้องอกในกระดูกขากรรไกร
ความผิดปกติภายในกระดูกขากรรไกรที่ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า อาจไปดันรากฟันหรือสร้างแรงดันในกระดูก จนทำให้รู้สึกเจ็บเวลาเคี้ยว ซึ่งกรณีนี้จำเป็นต้องได้รับการสแกนหรือเอ็กซเรย์ (X-Ray) เพื่อวินิจฉัย
6. ฟันบนยื่นลงมากัดโดนเหงือกด้านล่าง
เกิดขึ้นในผู้ที่เคยถอนฟันล่างออกไปแต่นานแล้วไม่ได้ใส่ฟันปลอม ทำให้ฟันบนที่อยู่คู่กันค่อยๆ ย้อยห้อยลงมาเรื่อยๆ จนกระทั่งกรามสบลงมากัดโดนเหงือกด้านล่างโดยตรง
7. พฤติกรรมนอนกัดฟัน
การเกร็งขากรรไกรและกัดฟันอย่างรุนแรงขณะนอนหลับ ทำให้โครงสร้างฟันและเยื่อหุ้มปริทันต์ได้รับการกระแทกต่อเนื่องหลายชั่วโมง ตื่นเช้ามาจึงมักมีอาการปวดฟัน หรือเจ็บเวลากัดเคี้ยวอาหาร
ประเด็นสำคัญที่ควรรู้
- อย่าเดาอาการเองจากการอ่านอินเทอร์เน็ต: โรคฟันหลายโรคมักแสดงอาการเจ็บเวลาเคี้ยวเหมือนกัน แต่การรักษาต่างกันโดยสิ้นเชิง การถ่ายรูปส่งให้หมอดูไม่สามารถฟันธงได้ ต้องอาศัยการตรวจในช่องปากและการเอ็กซเรย์
- ความปกติ คือต้องไม่เจ็บ: สภาพช่องปากที่สมบูรณ์จะต้องไม่มีอาการปวดหรือเจ็บเวลาเคี้ยว หากมีอาการ นั่นคือสัญญาณเตือนว่ามีปัญหาเกิดขึ้นแล้ว
- ยิ้มได้ไว ถ้าพบหมอเร็ว: ปัญหาบางอย่างแก้ไขง่ายนิดเดียว เช่น กรอฟันสูง แต่หากปล่อยไว้อาจกลายเป็นฟันผุลึกจนต้องรักษารากฟันหรือถูกถอนฟันในที่สุด
ขั้นตอนการรับมือเมื่อมีอาการเจ็บฟัน
- สังเกตและจดประวัติอาการ: เช็กว่าเจ็บตอนไหน? เจ็บเฉพาะของแข็ง หรือเจ็บทุกครั้งที่เคี้ยว? เพิ่งไปทำฟันมาหรือไม่? เพื่อนำข้อมูลนี้ไปแจ้งทันตแพทย์
- ปรับพฤติกรรมการกินชั่วคราว: สลับไปเคี้ยวอาหารนุ่มๆ อีกข้างหนึ่ง งดเคี้ยวของแข็ง ของเหนียว เพื่อลดการซ้ำเติมเยื่อหุ้มปริทันต์ที่กำลังอักเสบ
- นัดพบทันตแพทย์ทันที: ไปพบทันตแพทย์ที่คลินิกหรือโรงพยาบาลใกล้บ้าน เพื่อรับการตรวจเช็ก เคาะฟัน และเอ็กซเรย์หาสาเหตุที่แท้จริง
สรุป
อาการเคี้ยวแล้วเจ็บฟันไม่ควรมองข้ามอย่างยิ่ง เพราะการรักษาในระยะเริ่มต้นจะช่วยประหยัดทั้งเวลาและค่าใช้จ่ายได้มากกว่าการปล่อยให้โรคลุกลาม หากคุณเริ่มมีอาการเหล่านี้ แนะนำให้เข้าพบทันตแพทย์เพื่อรับการตรวจและรักษาอย่างถูกต้องทันทีครับ