ผู้ปกครองหลายท่านมักมีความเข้าใจผิดว่า “ฟันน้ำนมผุช่างมันเถอะ เดี๋ยวฟันแท้ก็ขึ้นมาแทนที่ ถอนทิ้งไปเลยง่ายกว่า” แต่ในทางทันตกรรมเด็ก การถอนฟันน้ำนมก่อนเวลาอันควรอาจสร้างปัญหาใหญ่ตามมามากกว่าที่คิด!
คำถามคือ แล้วเมื่อไหร่ที่ต้อง “รักษารากฟันน้ำนม” และทำไมการเก็บฟันน้ำนมไว้จึงมีความสำคัญต่อโครงสร้างใบหน้าและฟันแท้ของลูกน้อยในอนาคต วันนี้ คลินิกทันตกรรมคูณ มีคำตอบอย่างละเอียดมาฝากครับ
ฟันน้ำนมสำคัญอย่างไร? ทำไมไม่ควรรีบถอน
ฟันน้ำนมไม่ได้มีหน้าที่แค่ช่วยบดเคี้ยวอาหารให้ลูกน้อยทานข้าวได้อร่อยเท่านั้น แต่ยังมีบทบาทสำคัญในระบบช่องปากดังนี้:
- ทำหน้าที่เป็น “เครื่องมือกันช่องว่าง” (Space Maintainer): ฟันน้ำนมช่วยรักษาพื้นที่ในการจัดเรียงตัวของฟันแท้ที่จะขึ้นตามมา หากถอนฟันน้ำนมออกเร็วเกินไป ฟันซี่ข้างเคียงจะล้มเอียงเข้ามาปิดช่องว่าง ส่งผลให้ฟันแท้ขึ้นไม่ได้ ซ้อนเก หรือขึ้นผิดตำแหน่ง
- ส่งเสริมพัฒนาการด้านการพูดและบุคลิกภาพ: ช่วยในการออกเสียงให้ชัดเจน และเสริมสร้างความมั่นใจในรอยยิ้มของเด็ก
- ช่วยพัฒนาการของกระดูกขากรรไกร: การบดเคี้ยวด้วยฟันน้ำนมช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโตของขากรรไกรและโครงสร้างใบหน้าอย่างสมบูรณ์

สัญญาณเตือน! อาการแบบไหนที่ต้อง “รักษารากฟันน้ำนม”
เมื่อฟันน้ำนมเริ่มผุ และปล่อยทิ้งไว้จนเชื้อแบคทีเรียลุกลามเข้าสู่ โพรงประสาทฟัน เด็กจะเริ่มแสดงอาการ ดังนี้:
- มีอาการปวดฟันอย่างรุนแรง โดยเฉพาะเวลากลางคืน ร้องไห้โยเย ตื่นขึ้นมาปวดกลางดึก
- ทานอาหารไม่ได้ เสี้ยวฟันเมื่อทานของร้อน ของเย็น หรือของหวาน
- มีตุ่มหนองขึ้นที่เหงือกบริเวณรากฟัน หรือมีกลิ่นปากแรง
- ฟันเปลี่ยนเป็นสีคล้ำลง หรือมีรูผุขนาดใหญ่จนเห็นเนื้อฟันสีดำ
ข้อสังเกตจากทันตแพทย์เด็ก: เด็กบางคนแม้ฟันจะผุลึกลงถึงโพรงประสาทฟันแล้ว แต่อาจไม่บ่นปวดเลยเนื่องจากระดับการรับความรู้สึกที่ต่างกัน ผู้ปกครองจึงไม่ควรรอให้เด็กร้องปวด แต่ควรหมั่นส่องดูช่องปากลูกสม่ำเสมอ
เปรียบเทียบ: การรักษารากฟันน้ำนม vs การถอนฟันน้ำนม
| ประเด็นพิจารณา | การรักษารากฟันน้ำนม | การถอนฟันน้ำนมก่อนกำหนด |
| การรักษาฟันแท้ | เก็บโครงสร้างฟันไว้ ฟันแท้ขึ้นได้ตรงตำแหน่ง | เสี่ยงฟันข้างเคียงล้ม ฟันแท้ขึ้นซ้อนเก |
| การบดเคี้ยว | เคี้ยวอาหารได้ตามปกติ ประสิทธิภาพดี | เคี้ยวอาหารลำบาก อาจส่งผลต่อโภชนาการ |
| ความคุ้มค่าระยะยาว | ประหยัดค่าใช้จ่ายในการจัดฟันในอนาคต | อาจต้องใส่เครื่องมือกันช่องว่างหรือจัดฟันใหม่ |
ขั้นตอนการรักษารากฟันน้ำนมที่ คลินิกทันตกรรมคูณ
- ตรวจวิเคราะห์และเอ็กซเรย์ (X-ray): เพื่อดูความลึกของรูผุและสภาพรากฟัน
- ทำความสะอาดและกำจัดเชื้อโรค: กรอเนื้อฟันที่ผุออก กำจัดเนื้อเยื่อประสาทฟันที่ติดเชื้อในรากฟัน
- ใส่ยาและใส่สารอุดรากฟัน: เพื่อฆ่าเชื้อและปิดช่องรากฟันด้วยวัสดุพิเศษที่สามารถละลายได้ตามธรรมชาติพร้อมกับการละลายของรากฟันน้ำนม
- บูรณะฟันด้วยการครอบฟัน (Crown): ส่วนใหญ่จะทำครอบฟันโลหะไร้สนิม (Stainless Steel Crown) เพื่อความแข็งแรง ทนทาน ให้ลูกน้อยใช้งานบดเคี้ยวได้จนกว่าฟันแท้จะขึ้น
วิธีป้องกันไม่ให้ลูกน้อยต้องรักษารากฟันน้ำนม
- แปรงฟันอย่างถูกวิธี วันละ 2 ครั้ง: ใช้ยาสีฟันผสมฟลูออไรด์ตามวัย และผู้ปกครองต้องช่วยแปรงซ้ำหรือตรวจทานจนเด็กอายุถึง 12 ปี
- เลิกนมขวดก่อนนอน: ไม่ปล่อยให้ลูกหลับคาขวดนม เพื่อป้องกันคราบน้ำนมค้างในปาก
- ลดขนมหวานและลูกอม: ควบคุมการทานของหวานเพื่อลดการสร้างกรดกัดกร่อนเคลือบฟัน
- ตรวจสุขภาพฟันทุก 6 เดือน: พร้อมรับการเคลือบฟลูออไรด์หรือเคลือบหลุมร่องฟัน (Pit and Fissure Sealant) เพื่อป้องกันฟันผุตั้งแต่ระยะเริ่มต้น
🏥 ปรึกษาเรื่องสุขภาพฟันเด็ก ที่ คลินิกทันตกรรมคูณ
อย่าปล่อยให้ปัญหาฟันผุลุกลามจนทำร้ายยิ้มสดใสของลูกน้อย พามาตรวจเช็กสุขภาพช่องปากและรับบริการรักษารากฟันน้ำนมกับทีมทันตแพทย์เฉพาะทางเด็ก ได้ที่ คลินิกทันตกรรมคูณ
- สอบถามข้อมูลเพิ่มเติม / นัดหมาย: โทร 061-0826128
